Koliko iznosi poreska amortizacija za 2026. godinu?

Poreski tretman amortizacije stalnih sredstava predstavlja jednu od glavnih stavki u formiranju poreskog bilansa, posebno u situacijama kada se primenjuju specifična pravila za male iznose u okviru amortizacionih grupa.

Prema iznosu prosečne bruto zarade za decembar 2025. godine koja je iznosila 169.921 dinar, određuje se iznos poreske amortizacije za 2026. godinu.

Kada se iznos prosečne zarade iz decembra pomnoži sa pet, dobija se prag od 849.605 dinara, koji predstavlja granicu ispod koje se primenjuje pomenuto pravilo. Drugim rečima, sva sredstva u okviru određene amortizacione grupe čiji je ukupni saldo ispod ovog iznosa mogu se u potpunosti otpisati kroz rashod u istom obračunskom periodu.

Prema  pravilniku koji uređuje razvrstavanje stalnih sredstava i način utvrđivanja amortizacije za poreske svrhe, uvedeno je pravilo koje omogućava pojednostavljeno priznavanje rashoda.

„Naime, ukoliko je krajnji saldo neke od amortizacionih grupa – od druge do pete – manji od pet prosečnih mesečnih bruto zarada po zaposlenom, celokupan iznos tog salda može se odmah priznati kao rashod amortizacije. Time se saldo te grupe praktično svodi na nulu“, objašnjava poreski savetnik Jovan Pavlović.

On dodatno pojašnjava da je ključni momenat upravo poslednji mesec poreskog perioda. Ukoliko je u tom trenutku saldo grupe ispod propisanog praga, nema potrebe za daljim raspoređivanjem amortizacije – ceo iznos se priznaje odmah, a knjigovodstveni saldo se svodi na nulu.

Sistem poreske amortizacije u Srbiji usko je povezan sa računovodstvenim pravilima, ali između ova dva pristupa postoje i određene razlike. Zakon o porezu na dobit pravnih lica propisuje da se amortizacija priznaje kao rashod u iznosu i na način definisan zakonom, dok pravilnik precizira tehničke detalje obračuna.

„Jedan od osnovnih principa jeste da se nabavna vrednost stalnog sredstva, koja predstavlja osnovicu za obračun poreske amortizacije, utvrđuje u trenutku kada je sredstvo prvi put evidentirano u poslovnim knjigama. Ta vrednost ostaje nepromenjena tokom celog perioda amortizacije, osim u situacijama kada dolazi do dodatnih ulaganja koja se, u skladu sa računovodstvenim standardima, kapitalizuju i uvećavaju početnu vrednost sredstva“, navodi Pavlović.

Važna karakteristika sistema jeste i sinhronizacija poreske i računovodstvene amortizacije. Obračun poreske amortizacije počinje i završava se u isto vreme kada i računovodstvena amortizacija. To znači da, ukoliko je računovodstvenom politikom predviđeno da amortizacija počinje prvog dana narednog meseca nakon aktiviranja sredstva, istog dana počinje i poreski obračun.

U slučajevima kada postoji razlika između računovodstvene i poreske amortizacije, primenjuju se posebna pravila.

„Ako je računovodstvena amortizacija manja od poreske, u poreskom bilansu priznaje se upravo taj niži, računovodstveni iznos. Sa druge strane, kada je računovodstvena amortizacija veća, kao rashod se priznaje poreska amortizacija“, objašnjava naš sagovornik.

To praktično znači da obveznici koji sistematski obračunavaju nižu računovodstvenu amortizaciju u odnosu na poresku, u suštini ne vrše dodatna usklađivanja u poreskom bilansu, jer se priznaje već evidentirani iznos.

Posebna pravila važe i za situacije kada dolazi do otuđenja ili uništenja stalnih sredstava. U tim slučajevima, kao rashod se priznaje pozitivna razlika između neotpisane poreske i neotpisane računovodstvene vrednosti sredstva, uz dodatno umanjenje za eventualne rashode po osnovu obezvređenja.

Neotpisana poreska vrednost utvrđuje se tako što se od nabavne vrednosti, uvećane za eventualna dodatna ulaganja, oduzme iznos do tada obračunate poreske amortizacije.

„Kada je reč o statusnim promenama, obveznici su dužni da prilagode početne salde amortizacionih grupa. To podrazumeva isključivanje prenetih sredstava iz salda, i to po njihovoj nabavnoj vrednosti umanjenoj za pripadajuću poresku amortizaciju“, kaže poreski savetnik.

Dodatno, ukoliko prihodi od otuđenja stalnih sredstava u toku godine premaše vrednost salda određene grupe, saldo te grupe na kraju godine postaje nula. U tom slučaju se dalji obračun amortizacije ne vrši.

„Važno je i da se amortizacija ne obračunava za sredstva koja se, prema računovodstvenim propisima, evidentiraju kao zalihe, čime se jasno razdvaja tretman dugotrajne imovine od obrtnih sredstava u poreskom sistemu“, zaključuje poreski savetnik Jovan Pavlović.