Savet EU se oglušio o odluku suda u vezi sa sankcionisanom Ruskinjom

Sud Evropske unije prvi put je utvrdio da neuklanjanje osobe sa sankcione liste predstavlja kršenje prava EU. Ova odluka doneta je u slučaju Maje Tokareve, ćerke predsednika ruske kompanije Transneft. Iako je ranije dobila sudsku presudu kojom su sankcije poništene, Savet EU ih nije ukinuo, već ih je čak produžavao uz isto obrazloženje. Sud je naveo da takvo nepostupanje podriva poverenje u sudske odluke i krši pravni poredak EU.

Maja Tokareva je stavljena pod sankcije EU u julu 2022. godine zbog porodične veze sa ocem, koji vodi veliku rusku kompaniju. Savet EU je tvrdio da bliski rođaci uticajnih poslovnih ljudi mogu imati koristi od njihovog položaja. Međutim, sud je više puta zaključio da nema dovoljno dokaza da je Tokareva zaista imala korist od očevog položaja, prenosi Kommersant.

U septembru 2024. godine sud je prvi put poništio sankcije protiv nje, jer Savet EU nije pružio dovoljno dokaza. Ipak, već sledećeg dana Savet je ponovo produžio sankcije, oslanjajući se na iste razloge. Tokareva je ponovo tužila Savet EU i u februaru 2025. godine dobila još jednu presudu u svoju korist, ali su sankcije ponovo uvedene u martu iste godine, bez novih dokaza.

Sankcije su zatim više puta poništavane na sudu, ali je Savet EU nastavljao da ih produžava, što je dovelo do četvrte tužbe. Tokareva je tvrdila da Savet nije postupio po sudskim odlukama, kršeći obavezu njihovog izvršenja. Sud je potvrdio da Savet EU nije preduzeo potrebne mere i da je nastavio koristiti ista, već odbačena obrazloženja.

Sud je naglasio da, kada poništi sankcije zbog nedostatka dokaza, Savet EU mora ili da obezbedi nove, uverljive dokaze ili da ukloni osobu sa liste. Ignorisanje sudskih odluka narušava poverenje u pravni sistem i predstavlja kršenje člana 266 Ugovora o funkcionisanju EU. Ovo je prvi put da je sud direktno utvrdio takvo kršenje u vezi sa sankcijama protiv ruskih državljana.

Pravnici ističu da ova odluka može imati značajne posledice za druge osobe koje su dobile sporove protiv sankcija, ali i dalje ostaju na listi. Iako ne postoje direktne kazne za institucije EU, pogođene osobe mogu tražiti odštetu. Odluka bi mogla primorati Savet EU da ubuduće pažljivije uvodi sankcije, iako i dalje postoji mogućnost ponovnog uvođenja sankcija uz nova obrazloženja.