Banje u Srbiji: Pad broja noćenja domaćih turista premašio 10 odsto

Banje u Srbiji zabeležile su u prvih jedanaest meseci 2025. godine dvocifren pad broja noćenja domaćih turista kojih je ostvareno za 10,2 odsto manje nego u istom periodu prethodne godine, pokazuju podaci Republičkog zavoda za statistiku.

Ukupan broj noćenja donekle su izvukli strani gosti koji su od januara do novembra ostvarili rast noćenja od 3,9 odsto, ali je ukupan broj i dalje ostao ispod prošlogodišnjeg i to za 7,8 odsto.

U prvih 11 meseci u srpskim banjama ostvareno je ukupno 2.241.279 prenoćišta, od čega 424.934 pripada strancima.

Kada se pogleda broj dolazaka, banjski sektor Srbije je i ovde u blagom minusu od 4,2 odsto i opet zahvaljujući manjem broju dolazaka domaćih gostiju od 5,8 odsto, dok su gosti iz inostranstva pojačali dolaske za 2,5 odsto.

Vrnjačka Banja najposećenija

Primat banjskog turističkog sektora u prošloj godini zadržala je Vrnjačka Banja sa nešto više od 627.000 noćenja i rastom broja prenoćišta od 6,2 odsto koji je ostvaren pre svega zahvaljujući ekspanziji dolazaka iz inostranstva – strani turisti su povećali broj noćenja za skoro 20 odsto u prvih 11 meseci. Rast je u novembru iznosio fascinantnih 50,6 odsto.

Druga najposećenija banja je Sokobanja sa 432.000 noćenja, ali je to za 9,1 odsto manje nego u istom periodu prošle godine jer su manje noćenja ostvarili i domaći i strani gosti.

Sledi Banja Vrdnik sa 212.748 noćenja i blagim podbačajem od 1,1 odsto u odnosu na isti period 2024. godine. Jedina preostala banja sa više od sto hiljada prenoćišta od januara do novembra u Srbiji je Banja Koviljača sa 165.270 prenoćišta i vrlo solidnim rastom od 8,5 odsto.

Od 18 banja koje zvanična statistika obrađuje, osim već pomenute Sokobanje i Banje Koviljače još samo tri su zabeležile rast broj noćenja. Reč je o Vranjskoj Banji koja je zabeležila 6,6 odsto više prenoćišta i dve manje poznate banje koje su ostvarile rast veći od 60 odsto. To je Novopazarska Banja koja je povećala broj noćenja za čak 65,7 odsto, na 22.677, i Gamzigradska Banja koja je rast od 60,5 odsto ostvarila sa svega 857 noćenja.

Novopazarska Banja nalazi se u blizini Novog Pazara, na severozapadnim padinama planine Rogozne i nadmorskoj visini od 504 metra, što je svrstava među najviše banje u zemlji sa klimom koja ima planinske odlike. Od Beograda je udaljena 280 kilometara. Ova banja ima 14 izvora termomineralne vode i smatra se glavnim centrom za lečenje distrofičara. Terapije se sprovode u Specijalnoj bolnici za lečenje mišićnih i neuromišićnih bolesti „Novopazarska Banja“, koja raspolaže sa 180 ležajeva.

Gamzigradska Banja se nalazi u istočnoj Srbiji, 220 kilometara jugoistočno od Beograda, a 11 kilometara od Zaječara. Leži na 160 metara nadmorske visine i pod uticajem je složene mikroklime sa odlikama kontinentalnog i podplaninskog podneblja. Ima više izvora termomineralnih voda, koje se ubrajaju u zemnoalkalne – hiperterme, odnosno akroterme. Specijalna bolnica za rehabilitaciju “Gamzigrad” specijalizovana je za rehabilitaciju oboljenja perifernih krvnih sudova i vibracionu bolest.

Najveći pad u Lukovskoj Banji

Poslednjih godina vrlo popularna Lukovska Banja, na obroncima Kopaonika, u statistici RZS-a je banja sa najvećim padom broja noćenja u prvih 11 meseci prošle godine, koja su prepolovljena u odnosu na isti period godinu ranije. Lukovska Banja ostvarila je nešto više od 90.000 noćenja. Hotelski kapaciteti ove banje, kao i Prolom i Kuršumlijske Banje, posluju u okviru kompanije Planinka, a sve tri banje su vrlo važne za razvoj ovog područja i zadržavanje stanovništva.

Marketing menadžer kompanije Planinka Marko Gašić za Biznis.rs kaže da je, prema njihovim podacima, u hotelima u Lukovskoj Banji u prošloj godini ostvareno više od 83.000 noćenja, uz pad od 10 odsto – najviše zbog delimičnog smanjenja kapaciteta dva hotela zbog renoviranja.

Prema njegovim rečima, broj gostiju poslednjih godina je stabilan, a u 2025. je bio nešto manji jer hotel Bela Jela nije radio u julu zbog renoviranja, a hotel Kopaonik od januara do aprila zbog renoviranja smeštajnih jedinica, restorana, recepcije i bara.

Kuršumlijska Banja je u prošloj godini ostvarila više od 68.000 noćenja, što je povećanje od 20 odsto u odnosu na godinu ranije, dok je Prolom Banja sa nešto više od 93.000 noćenja na nivou 2024. godine.

Kuršumlijska Banja dobija novi hotel

Hotelski kapaciteti u sve tri banje ukupno iznose više od 1.100 ležajeva, od čega u Lukovskoj Banji hotel Kopaonik prima 130 gostiju, koliko i hotel Jelak a najnoviji hotel visoke kategorije Bela Jela 200 gostiju. Hotel Radan u Prolom banji može da primi 400 gostiju a hotel Planinka u Kuršumlijskoj banji 300.

Gašić kaže da smanjenje broja vaučera za podsticaj razvoja turizma, kojih će i ove godine prema prvim najavama biti samo 30.000, nema značajan uticaj na poslovanje ovog banjskog sistema.

„Projekcije za ovu godinu su pozitivne. Gosti su već započeli sa rezervacijama i zadovoljni smo dinamikom kojom se one odvijaju. Iako vaučeri svakako predstavljaju dodatnu pogodnost za deo domaćih turista, naši gosti se u velikoj meri odlučuju za dolazak i rezervacije nezavisno od ovog vida državne podrške, pre svega zbog kvaliteta ponude i prepoznatljivosti naših banja“, kaže Gašić.

Ističe da sada već značajan broj gostiju čine stranci koji ostvare skoro petinu ukupnog broja noćenja, a reč je prevashodno o gostima iz Severne Makedonije.

Na srednji i duži rok planiran je kontinuirani razvoj sve tri banje kroz investicije u infrastrukturu, kvalitet usluge i sadržaje.

„U Lukovskoj banji u planu je rekonstrukcija i dogradnja hotela Jelak, dok je u Kuršumlijskoj banji predviđena izgradnja još jednog hotelskog objekta, čime će se dodatno unaprediti smeštajni kapaciteti. U Prolom banji planirano je renoviranje medicinskog bloka, sa ciljem unapređenja zdravstvenih usluga“, kaže Gašić.

Paralelno sa ovim investicijama u svakoj od banja kontinuirano će se raditi na unapređenju ukupne ponude, uređenju okoline i daljem razvoju i edukaciji zaposlenih, kako bi se obezbedio održiv rast i dugoročna konkurentnost Kuršumlije kao destinacije.