Island i Norveška razmatraju priključenje EU

Island i Norveška razmatraju mogućnost pridruživanja Evropskoj uniji, videći članstvo kao zaštitu od globalne nestabilnosti i nepredvidive politike Sjedinjenih Američkih Država.

Evropska komesarka za proširenje Marta Kos istakla je da članstvo u EU donosi stabilnost i prosperitet, ali i dodatnu sigurnost u svetu gde se globalni uticaji sve više sukobljavaju, prenosi Politico.

Kao prekretnice navode se rat u Ukrajini koji je počeo 2022. godine i politika američkog predsednika Donalda Trampa (Donald Trump) nakon povratka na vlast 2025. godine, uključujući trgovinske tarife i kontroverzne bezbednosne stavove prema Evropi.

Island je ubrzao pripreme za referendum o obnovi pregovora za ulazak u EU, smatrajući da bi bio jači u zajednici država koje dele iste vrednosti. U Norveškoj takođe raste podrška članstvu, jer se EU sve više vidi kao važan bezbednosni okvir.

Za Brisel su ove bogate i stabilne demokratije privlačniji kandidati od siromašnijih zemalja sa istoka Evrope, koje često više uzimaju iz budžeta nego što doprinose i kod kojih postoje sumnje u stabilnost institucija. Island i Norveška već su velikim delom uskladili svoje zakone sa pravilima EU. Istovremeno, EU razmatra bližu saradnju sa Kanadom, dok Velika Britanija pokušava da ojača odnose sa EU nakon Bregzita.

Istovremeno, Evropska unija je faktički isključila Mađarsku iz poverljivih sastanaka i smanjila razmenu tajnih informacija sa Budimpeštom. Razlog za to su strahovi da bi mađarska strana navodno mogla da prosleđuje osetljive podatke Rusiji. Jedan od izvora naveo je da su „manje lojalne države članice“ glavni razlog zbog kojeg se sve veći deo evropske diplomatije sada obavlja u užim, neformalnim grupama.