Mogući prihodi Panamskog kanala 5,2 milijarde dolara nakon zatvaranja Ormuza

Panamski kanal očekuje da će u fiskalnoj 2026. godini ostvariti prihode veće od prvobitno projektovanih 5,2 milijarde dolara, nakon što je zatvaranje Ormuskog moreuza tokom prethodnih meseci usmerilo veći broj brodova ka ovom ključnom plovnom putu koji povezuje Karipsko more i Tihi okean.

Buduća administratorka Uprave Panamskog kanala, Ilja Espino de Marota, izjavila je za Bloomberg da će prihodi u fiskalnoj godini koja se završava 30. septembra biti „nešto veći“ od ranijih procena, zahvaljujući intenzivnijem saobraćaju i većim iznosima koje brodovi plaćaju na aukcijama kako bi obezbedili brži prolazak kroz kanal, prenosi Anadolu Agency.

Tokom vrhunca zatvaranja Ormuskog moreuza, kroz Panamski kanal dnevno je prolazilo između 40 i 41 broda, u poređenju sa uobičajenih 34 do 35 plovila dnevno. Saobraćaj je u međuvremenu smanjen na oko 36 do 38 brodova dnevno, ali su rezervacije za jun i jul i dalje na visokom nivou.

Prema navodima Bloomberga, tankeri za transport tečnog prirodnog gasa (LNG) znatno su povećali korišćenje Panamskog kanala, pošto su kupci iz Japana, Kine i Južne Koreje počeli da nabavljaju veće količine gasa od američkih dobavljača, kako bi nadomestili isporuke proizvođača sa Bliskog istoka pogođenih sukobom sa Iranom. Veći promet kroz kanal ostvarili su i tankeri koji prevoze američku sirovu naftu ka Aziji.

Trenutno kroz kanal u proseku prolazi jedan LNG tanker dnevno, jer američki izvoznici nastavljaju isporuke ka azijskim tržištima i nakon postizanja sporazuma o ponovnom otvaranju Ormuskog moreuza.

Ilja Espino de Marota, koja u Upravi Panamskog kanala radi već 41 godinu i bila je među ključnim ljudima zaduženim za njegovo proširenje 2016. godine, preuzeće dužnost administratorke u septembru, sa mandatom do 2033. godine.

Tokom mandata nadgledaće realizaciju nekoliko velikih infrastrukturnih projekata, među kojima su izgradnja nove brane i akumulacionog jezera, dve luke, kao i naftovoda namenjenog transportu tečnog naftnog gasa ili drugih ugljovodonika. Ukupna vrednost ovih projekata procenjuje se na oko 8,5 milijardi dolara, a njihov završetak planiran je do 2032. godine.

Uprava Panamskog kanala trenutno sprovodi postupak pretkvalifikacije ponuđača za izgradnju akumulacije i sopstvenih lučkih terminala, dok se početak građevinskih radova očekuje krajem 2027. ili početkom 2028. godine.

Bloomberg navodi da je finansiranje izgradnje brane već obezbeđeno, dok bi za finansiranje dela lučkih projekata i izgradnje cevovoda sredstva mogla biti prikupljena na međunarodnim finansijskim tržištima i kroz kredite multilateralnih finansijskih institucija.

Ovi planovi dolaze nakon što je predsednik SAD Donald Tramp (Donald Trump) prošle godine zapretio da će Sjedinjene Američke Države ponovo preuzeti kontrolu nad Panamskim kanalom, tvrdeći da Kina ima preveliki uticaj na njegovo poslovanje. Vrhovni sud Paname je potom poništio ugovor kojim je kompaniji CK Hutchison Holdings iz Hongkonga bilo povereno upravljanje dvema lukama u blizini kanala, nakon čega je panamska vlada upravljanje tim lukama privremeno poverila drugim operaterima.