Ko neće plaćati PDV kad Srbija uđe u EU?

Predlog novog Zakona o porezu na dodatu vrednost (PDV), koji bi počeo da se primenjuje od dana pristupanja Srbije Evropskoj uniji, predviđa širok spektar oslobođenja od PDV-a za delatnosti od javnog interesa, finansijske usluge i određene transakcije unutar EU.

Zakon predviđa oslobođenja za promet dobara između država članica Evropske unije. PDV se ne plaća na isporuke robe koja se iz Srbije otprema u drugu članicu EU registrovanim poreskim obveznicima, na isporuke novih prevoznih sredstava, akciznih proizvoda pod propisanim uslovima, kao i na određena premeštanja robe između država članica.

Za korišćenje ovih oslobođenja neophodno je ispuniti propisane uslove, uključujući posedovanje validnog PDV identifikacionog broja kupca i podnošenje odgovarajućih poreskih prijava.

Kada je reč o delatnostima od javnog interesa, PDV se ne obračunava na univerzalne poštanske usluge, zdravstvenu zaštitu, medicinsku negu, promet ljudskih organa, krvi i majčinog mleka, usluge zubnih tehničara, socijalnu zaštitu, zaštitu dece i mladih, obrazovanje, stručno usavršavanje, kulturne aktivnosti, sportske usluge neprofitnih organizacija, verske aktivnosti, prevoz bolesnih i povređenih lica, kao ni na nekomercijalne aktivnosti javnih radio i televizijskih servisa. Oslobođenje se ne primenjuje ako te usluge nisu neophodne za osnovnu delatnost ili ako služe prvenstveno za ostvarivanje dodatne zarade i narušavanje tržišne konkurencije.

PDV se ne plaća ni na brojne finansijske i osiguravajuće usluge, uključujući osiguranje i reosiguranje, odobravanje kredita i zajmova, bankarske transakcije, platni promet, promet valuta, akcija i drugih hartija od vrednosti, kao i upravljanje investicionim fondovima. Oslobođeni su i promet poštanskih maraka, igre na sreću, određene isporuke nepokretnosti i zemljišta, kao i izdavanje stambenog prostora u zakup.

Predlog zakona predviđa brojna oslobođenja za nabavku dobara

PDV se ne plaća na nabavku dobara iz drugih država članica EU ukoliko bi njihov promet u Srbiji bio oslobođen poreza, ako bi njihov uvoz bio oslobođen PDV-a ili ako bi kupac imao pravo na potpuni povraćaj obračunatog poreza.

Kada je reč o prevozu, oslobođene su pojedine usluge transporta robe između država članica EU, uključujući prevoz do i sa ostrva Azori i Madeira, kao i međunarodni prevoz putnika, osim u drumskom i železničkom saobraćaju.

Najširi obim poreskih oslobođenja odnosi se na uvoz dobara. PDV se ne plaća na uvoz lične imovine prilikom preseljenja u Srbiju, nasleđene imovine, opreme za školovanje studenata, humanitarne pomoći, medicinskih i naučnih materijala, dobara za osobe sa invaliditetom, promotivnog materijala, uzoraka robe male vrednosti, kao ni na određene vrste goriva, pogrebne opreme i pošiljke nekomercijalne prirode između fizičkih lica.

Oslobođenje je predviđeno i za uvoz robe namenjene međunarodnim organizacijama, diplomatsko-konzularnim predstavništvima, projektima finansiranim iz međunarodnih kredita i donacija, infrastrukturnim projektima od javnog interesa, robi koja se unosi u slobodne zone, kao i za uvoz električne energije, gasa, zlata koje uvozi Narodna banka Srbije i druge posebno propisane slučajeve.

Pored toga, PDV se ne plaća ni na određene usluge povezane sa uvozom, tranzitom i privremenim uvozom robe, pod uslovima propisanim zakonom i carinskim propisima.

Porez na dodatu vrednost neće biti neophodno platiti na robu koja se iz Srbije izvozi van Evropske unije, bilo da izvoz organizuje prodavac, kupac iz inostranstva ili drugo lice u njihovo ime. Oslobođenje obuhvata i humanitarne, dobrotvorne i obrazovne pošiljke namenjene izvozu, kao i usluge povezane sa robom koja se nakon obrade ili dorade otprema van EU. Takođe, oslobođene su i usluge prevoza i druge usluge koje su neposredno povezane sa uvozom i izvozom dobara.

Posebna pravila važe za kupovine stranih državljana koji robu iznose u ličnom prtljagu van EU. U tom slučaju oslobođenje se ostvaruje kroz povraćaj PDV-a, pod uslovom da vrednost kupljene robe prelazi propisani iznos, da je roba izneta iz EU u predviđenom roku i da postoji odgovarajuća carinska dokumentacija.

Kod međunarodnog prevoza, PDV se ne obračunava na isporuku goriva, opreme, održavanje, popravke i iznajmljivanje brodova i aviona koji se koriste u međunarodnom saobraćaju, kao ni na usluge koje su neposredno povezane sa njihovim funkcionisanjem i teretom koji prevoze.

Poresko oslobođenje predviđeno je i za određene isporuke koje se tretiraju kao izvoz. To uključuje promet dobara i usluga za diplomatska i konzularna predstavništva, institucije Evropske unije, međunarodne organizacije, oružane snage država članica EU i NATO-a, kao i isporuke finansirane iz međunarodnih donacija, kredita i infrastrukturnih projekata od javnog interesa. Oslobođenje se primenjuje i na isporuku zlata centralnim bankama.

Usluge posredovanja koje se obavljaju u ime i za račun drugog lica kada su povezane sa izvozom robe, međunarodnim transportom i drugim transakcijama koje se realizuju van Evropske unije, takođe nisu predmet obračuna i plaćanja PDV-a. Izuzetak su turističke agencije koje posreduju za putnike u drugim državama članicama EU.

Kada je reč o međunarodnoj trgovini, oslobođenje od PDV-a primenjuje se na robu koja se nalazi u postupku privremenog smeštaja, carinskog skladištenja, aktivnog oplemenjivanja ili u slobodnim zonama. Oslobođene su i usluge koje su neposredno povezane sa tom robom dok traje poseban carinski ili poreski postupak.

PDV se ne obračunava ni na uvoz i promet određenih dobara koja se smeštaju u poreska skladišta, uključujući akcizne proizvode i robu navedenu u zakonskom prilogu, sve dok se nalaze u režimu skladištenja. Posebne pogodnosti predviđene su za robu namenjenu prodavnicama na aerodromima (duty free prodaja), snabdevanju putnika u međunarodnom avio-saobraćaju i isporukama diplomatskim i međunarodnim organizacijama.

Zakon predviđa da se ista poreska oslobođenja primenjuju i na sticanje dobara unutar Evropske unije pod uslovima koji važe za promet dobara u Srbiji. Takođe, uređuju se pravila za uvoz, izvoz i privremeni izvoz robe između Srbije i posebnih teritorija koje su deo carinskog područja Evropske unije, uz primenu odgovarajućih carinskih postupaka i poreskih pogodnosti.

Kako je Biznis.rs već pisao, važna novina u predlogu novog Zakona o PDV-u odnosi se i na prag za manje nabavke iz Evropske unije. Naime, određeni poreski obveznici i pravna lica koja nisu poreski obveznici neće imati obavezu obračunavanja PDV-a na nabavke iz EU ukoliko ukupna vrednost takvih kupovina tokom tekuće i prethodne kalendarske godine ne prelazi 10.000 evra u dinarskoj protivvrednosti.