Porez na dohodak građana obračunava se zbirno na sve godišnje prihode

Građani Srbije koji su tokom 2025. godine ostvarili ukupne prihode veće od 5.439.096 dinara moraće da plate godišnji porez na dohodak građana, poznatiji kao porez na „ekstra prihod“.

Umesto da građani sami podnose prijavu Poreska uprava sada na osnovu podataka iz službenih evidencija priprema poresku prijavu i postavlja je na portal ePorezi najkasnije do 1. aprila.

Obveznici zatim imaju rok do 15. maja 2026. godine da provere podatke, eventualno ih isprave, podnesu prijavu i izmire poresku obavezu. Rešenja Poreske uprave više se ne izdaju, pa se porez plaća direktno na osnovu podataka iz elektronske prijave.

Obaveza plaćanja godišnjeg poreza na dohodak se odnosi na zbir različitih vrsta prihoda ostvarenih tokom godine, dok građani čiji su ukupni prihodi ostali ispod tog praga neće imati dodatne poreske obaveze po ovom osnovu.

Poreski savetnik Sanja Mitrović kaže da ovaj porez plaćaju rezidenti Srbije za prihode ostvarene i u zemlji i u inostranstvu, dok nerezidenti plaćaju porez samo na prihode koje su ostvarili u Srbiji.

„U obračun ukupnog godišnjeg dohotka ulaze zarade, prihodi od samostalne delatnosti, autorskih i srodnih prava, izdavanja nekretnina i pokretnih stvari, prihodi sportista i sportskih stručnjaka, prihodi od pružanja ugostiteljskih usluga, kao i drugi oporezivi prihodi predviđeni zakonom. Kod većine ovih prihoda za obračun se uzimaju neto iznosi, odnosno prihodi umanjeni za poreze i doprinose koji su već plaćeni. Za preduzetnike koji vode poslovne knjige priznaje se umanjenje za već plaćeni porez, dok se kod paušalaca uzima paušalno utvrđen prihod iz rešenja Poreske uprave“, objašnjava Mitrović.

Dividende i učešće u dobiti koje ostvaruju vlasnici firmi ne ulaze u godišnji zbir za oporezivanje, pa ne utiču na obavezu plaćanja ovog poreza.

Prema rečima naše sagovornice, paušalci po pravilu ne prelaze prag za dodatno oporezivanje ukoliko imaju samo prihode od samostalne delatnosti, jer su iznosi iz paušalnih rešenja uglavnom niži od zakonskog cenzusa.

„Međutim, situacija se menja ukoliko uz paušalnu delatnost ostvaruju i druge prihode, poput plate kod drugog poslodavca ili prihoda od zakupa imovine, kada mogu postati obveznici godišnjeg poreza“, navodi poreska savetnica.

Osnovica za obračun dobija se sabiranjem svih relevantnih neto prihoda, nakon čega se od ukupnog iznosa oduzima neoporezivi prag od 5.439.096 dinara. Na preostali iznos obračunava se progresivni porez – stopa od 10 odsto važi za prihode do 10.878.192 dinara, dok se na deo iznad tog iznosa obračunava porez od 15 procenata.

Poreski obveznici imaju pravo i na lične odbitke koji mogu značajno smanjiti obavezu. Za samog poreskog obveznika priznaje se odbitak od 725.213 dinara, dok se za svakog izdržavanog člana porodice može odbiti dodatnih 271.955 dinara. Ukupan zbir ovih odbitaka ipak ne može biti veći od polovine oporezivog dohotka.

Posebna poreska olakšica predviđena je za mlađe od 40 godina. Građanima koji na kraju 2025. godine nisu navršili 40 godina osnovica za obračun dodatno se umanjuje za još 5.439.096 dinara, odnosno za iznos tri prosečne godišnje zarade u Srbiji. Ova pogodnost odnosi se samo na zarade, prihode od samostalne delatnosti i autorska prava.

„Dodatne poreske pogodnosti predviđene su i za ulaganja u alternativne investicione fondove. Građani koji investiraju u ove fondove mogu ostvariti poreski kredit do 50 odsto uloženog iznosa. Međutim, zakon predviđa i zaštitne mehanizme, ukoliko investitor proda akcije ili udela u roku od tri godine, gubi pravo na olakšicu i mora da vrati poresku pogodnost sa obračunatom kamatom“, zaključuje poreska savetnica Sanja Mitrović.