Biseri srpskog turizma: Koje su prioritetne lokacije od kojih Srbija najviše očekuje?

Srbija je nedavno dobila novu Strategiju razvoja turizma koja kao cilj postavlja povećanje ukupnog broja dolazaka i ukupnog broja noćenja za 50 odsto do 2030. godine.

Kao jedan od načina da se do toga i dođe ovaj strateški dokument predviđa listu prioritetnih turističkih destinacija čiji bi dalji razvoj trebalo da bude prioritet u narednom periodu.

Zakon o turizmu definiše izraz prioritetna turistička destinacija kao prostornu celinu koja raspolaže turističkom resursnom osnovom za razvoj i komercijalizaciju turističkih proizvoda, potencijalnim i realnim turističkim atrakcijama, turističkom infrastrukturom i suprastrukturom.

Dinamično tržište odmora i putovanja ne oprašta stagnaciju, pa su se u novoj petogodišnjoj strategiji do 2030. godine dogodile i određene prekompozicije na mapi prioritetnih destinacija.

Kada se sagledaju ukupan resursni potencijal, stepen dosadašnje razvijenosti i ulaganja u projekte turističke infrastrukture koji su trenutno u fazi realizacije, kao i nivo prepoznatljivosti kod turista i ostvareni promet, izdvajaju se destinacije visokog prioriteta, koje se smatraju glavnim lokomotivama budućeg razvoja i nosiocima integracije pojedinačnih elemenata ponude uz primenu savremenih modela upravljanja.

Istočna Srbija

Predlog za definisanje Istočne Srbije kao jedinstvene prioritetne turističke destinacije zasniva se na njenim impresivnim prirodnim, kulturno-istorijskim i razvojno-ekonomskim potencijalima, ali i na nasušnoj potrebi za ravnomernijim prostornim razvojem turizma u celoj zemlji.

Zbog izuzetnog bogatstva nasleđa, gde se izdvaja arheološki lokalitet Felix Romuliana kod Gamzigrada koji se nalazi na Listi svetske baštine UNESCO, uz srednjovekovne manastire, očuvanu tradiciju, autentične pivnice kao jedinstvene arhitektonske komplekse vinskih podruma, bogate termalne i mineralne izvore, te atraktivne planinske i speleološke lokalitete, ova regija poseduje kapacitet za razvoj najrazličitijih oblika turizma.

Reč je o širokoj paleti koja se proteže od kulturnog, banjskog i planinskog, preko ruralnog i etno-gastronomskog, pa sve do ekoturizma i aktivnog odmora.

Dodatni adut Istočne Srbije leži u njenom položaju na samoj granici sa Rumunijom i Bugarskom, što je čini idealnom za razvoj prekograničnih projekata, kreiranje zajedničkih regionalnih tura koje povezuju više zemalja i jače privlačenje inostranih posetilaca.

Stvaranjem jedinstvene regije omogućava se formiranje prepoznatljivog turističkog brenda koji će objediniti različite proizvode i atrakcije pod zajedničkim identitetom, čime se značajno olakšava destinacijski menadžment, zajednički nastup na tržištu i privlačenje novih investicija.

Intenzivan razvoj saobraćajne mreže i povezivanje istoka Srbije brzom saobraćajnicom sa centralnim delom države dodatni je adut za razvoj ovog dela zemlje, uz već dobro razvijene turističke lokalitete poput Golubačke tvrđave i manastira Tumane, koji je poslednjih godina nezaobilazan na mapi verskog turizma.

Banje na jugu zemlje

Kao posebna prioritetna destinacija zahvaljujući rastu turističkog prometa i intenzivnijem razvoju infrastrukture u prethodnom periodu nametnuo se banjski region na jugu države koji obuhvata Kuršumliju sa Kuršumlijskom, Prolom i Lukovskom banjom.

Ove terme predstavljaju ključne centre zdravstvenog turizma, sa već dobro poznatim prirodnim lekovitim faktorima i sve bogatijom pratećom ponudom. Dodatnu magnetnu privlačnost celom kraju daje blizina prirodnog fenomena Đavolja varoš, jednog od najpoznatijih zaštićenih prirodnih dobara u državi.

Dalje pozicioniranje Kuršumlije kao prioritetne destinacije direktno doprinosi razvoju juga Srbije, diversifikaciji domaće ponude i jačanju konkurentnosti na međunarodnom tržištu.

Beograd, Novi Sad i Podunavlje

Glavni grad Beograd, sa svojom širom gravitacionom zonom, ubedljivo vodi kao najpoznatija urbana i međunarodna destinacija Srbije.

Sa razvijenom ponudom gradskog, kulturnog, manifestacionog, nautičkog i MICE turizma, dalji razvoj prestonice i njene okoline usmeren je ka produžavanju boravka posetilaca, povećanju prosečne potrošnje i još snažnijem pozicioniranju zemlje na globalnoj mapi.

Na severu se izdvojila celina koja obuhvata Novi Sad, Frušku goru i Sremske Karlovce. Ova destinacija raspolaže izuzetnom koncentracijom komplementarnih sadržaja, spajajući urbanu i kulturnu dinamiku Novog Sada sa prirodnim vrednostima nacionalnog parka, bogatom istorijom Sremskih Karlovaca, vinarstvom, gastronomijom i ruralnim šarmom. Njihovim čvršćim funkcionalnim povezivanjem stvara se konkurentna ponuda koja tokom cele godine može privlačiti najrazličitije profile putnika.

Donje Podunavlje nastavlja da bude jedna od najvrednijih razvojnih zona zahvaljujući jedinstvenom spoju moćne reke Dunav, Nacionalnog parka Đerdap i bogatog kulturno-istorijskog nasleđa. Integrisani koncept koji obuhvata nautički, kulturni, aktivni i ekoturizam može ovu regiju učiniti jednom od najatraktivnijih međunarodnih tačaka u ovom delu Evrope.

Zapadna Srbija i Golija

Sa druge strane, Turistička regija Zapadna Srbija već godinama drži poziciju jednog od najrazvijenijih područja u zemlji. Sa snažnim centrima i potencijalom za planinski, ruralni, zdravstveni i aktivni odmor, prioritet daljeg rada biće dalje umrežavanje pojedinačnih atrakcija u celovitu regionalnu celinu, uz podizanje kvaliteta usluge i strogo očuvanje prirodnih i pejzažnih vrednosti.

U unutrašnjosti se kao biser autentičnosti izdvaja područje koje čine Golija, Novi Pazar i Ivanjica. Raznovrsnost prirodnih, kulturnih i etnografskih specifičnosti predstavlja osnovu za razvoj prepoznatljive turističke priče. Poseban razvojni zamajac leži u spajanju ekoturizma i aktivnog odmora sa bogatim kulturnim nasleđem, jedinstvenom gastronomijom i lokalnim identitetom ovog prostora.

Kao poslednja na listi – ali ne i po turističkom značaju – izdvojena je Stara planina, koja  ostaje jedan od najvažnijih razvojnih rezervi planinskog turizma u Srbiji.

Sa velikim potencijalom da preraste iz dominantno zimskog centra u konkurentnu destinaciju tokom svih dvanaest meseci, razvoj sportsko-rekreativnog, ruralnog i ekoturizma, uz unapređenje infrastrukture i pažljivo kontrolisano korišćenje prostora, omogućiće značajan rast prometa uz potpunu zaštitu prirode.

Navedene destinacije visokog prioriteta objedinjuju najveću koncentraciju postojećeg turističkog prometa i infrastrukture sa prostorima čiji razvojni potencijal tek treba u potpunosti aktivirati.

Usmeravanje investicija ka ovim tačkama stvara uslove za ublažavanje sezonalnosti, produženje prosečnog boravka i rast ukupnih prihoda, dajući snažan vetar u leđa održivosti i konkurentnosti srpskog turizma u celini.