Tesla i Samsung protiv dodatnih američkih carina Vijetnamu

Američke kompanije podeljene su oko toga da li bi administracija predsednika SAD Donalda Trampa (Donald Trump) trebalo da uvede nove carine na robu iz Vijetnama, pokazali su njihovi podnesci američkoj vladi. Tesla i Samsung protive se dodatnim nametima, upozoravajući da bi mogli da ugroze lance snabdevanja američkih proizvođača, dok pojedine industrijske grupe traže kaznene mere zbog navodno nepoštene konkurencije i kršenja prava intelektualne svojine.

Američka administracija postavila je rok do 29. novembra za završetak istrage pokrenute u maju zbog navodnih vijetnamskih kršenja prava intelektualne svojine. Vašington je Vijetnam označio kao prioritetnu zemlju u ovoj oblasti, što je prvi put za 13 godina da je neka država uvrštena u najvišu kategoriju američke liste za praćenje.

U toku je i odvojena istraga o navodnim viškovima proizvodnih kapaciteta, dok Vijetnam traži objektivno sprovođenje postupaka, prenosi Reuters.

Nije poznato da li bi eventualne carine zbog kršenja prava intelektualne svojine obuhvatile svu robu iz Vijetnama ili samo određene sektore. SAD trenutno primenjuju opštu carinu od 12,5 odsto na vijetnamsku robu, uvedenu u julu nakon istrage o navodnom propustu Vijetnama da spreči uvoz proizvoda izrađenih prinudnim radom. Ranije uvedene carine od 20 odsto, koje je Trampova administracija opravdavala trgovinskom politikom, oborio je Vrhovni sud SAD, a ekonomisti smatraju da Vašington nastoji da vrati najmanje isti nivo opterećenja.

Tesla je zatražila od američkog trgovinskog predstavnika da uzme u obzir potrebe domaćih proizvođača i njihove lance snabdevanja. Kompanija navodi da se pojedine napredne komponente i precizna proizvodna oprema ne mogu nabaviti u SAD uprkos velikim ulaganjima u domaću proizvodnju.

Samsungova američka podružnica iznela je slične argumente, ističući da Vijetnam proizvodi značajan deo telefona i mrežne opreme namenjenih američkom tržištu.

Južnokorejska kompanija ujedno je najveći strani investitor u Vijetnamu, sa ulaganjima od oko 25 milijardi dolara. Dodatnim carinama protive se i trgovačka udruženja iz industrija obuće, odeće i robe široke potrošnje, uključujući bicikle i konzole za video-igre. Izvoz Vijetnama u SAD porastao je za 42 odsto u prvih osam meseci ove godine u poređenju sa istim periodom 2025. godine. Vijetnam je tako postao trgovinski partner SAD sa najvećim robnim suficitom, ispred Kine i Meksika, dok je krajem prošle godine bio na četvrtom mestu.

Nasuprot kompanijama koje upozoravaju na posledice novih nameta, američki proizvođači čelika, morskih plodova, šperploče, solarnih panela i proizvoda od drveta optužuju Vijetnam za nepoštenu poslovnu praksu i traže uvođenje dodatnih carina.

Zahteve za oštrijim merama podržavaju i organizacije koje zastupaju vlasnike autorskih prava u softverskoj, filmskoj i muzičkoj industriji.

Business Software Alliance, čiji su članovi Microsoft, Oracle i IBM, pozvao je Vašington da zahteva konkretnije mere protiv piraterije, navodeći da je prema istraživanju iz 2017. godine oko tri četvrtine softvera instaliranog na računarima u Vijetnamu bilo nelicencirano. Motion Picture Association ocenio je da je Vijetnam veliko središte internet piraterije, tvrdeći da su veb-sajtovi koji neovlašćeno distribuiraju filmove i televizijski sadržaj prošle godine zabeležili više od 12,5 milijardi poseta širom sveta.