Ko ima pravo na olakšice za umanjenje računa za struju?

Vlada Srbije izmenila je Uredbu o energetski ugroženom kupcu, čime je predviđeno novo pravilo za umanjenje računa za električnu energiju.

Energetski ugroženi kupci imaće pravo na umanjenje mesečne obaveze od 1.000 dinara, sa uračunatim akcizom i PDV-om, za račune od oktobra 2026. zaključno sa martom 2027. godine. Pravo se odnosi na jedno merno mesto, a u navedenom periodu neće se primenjivati ograničenja koja su ranije bila propisana uredbom.

Usvojenim izmenama i dopunama  olakšice su proširene na penzionere sa minimalnim penzijama, kao i na lica sa statusom borca, ratne i civilne vojne invalide i druge korisnike prava u skladu sa propisima o boračko – invalidskoj zaštiti koji imaju brojilo na svoje ime.

Penzioneri sa penzijama do i u visini od 31.092,11 dinara, koji imaju brojilo na svoje ime će status energetski ugroženog kupca sticati bez prijavljivanja, u postupku koji po službenoj dužnosti pokreće jedinica lokalne samouprave. Na osnovu stečenog statusa energetski ugroženog kupca, penzioneri sa najnižim penzijama ostvarivaće  popust od 1.000 dinara na računima za električnu energiju od oktobra 2026. godine do marta 2027. godine.

Pravo na iste olakšice, po prethodno podnetom zahtevu u svojoj lokalnoj samoupravi uz dostavljanje poslednjeg računa za električnu energiju, imaće i građani koji imaju brojilo na svoje ime i status borca, svojstvo vojnog invalida (ratnog ili mirnodopskog) ili civilnog invalida rata ili pravo na porodičnu invalidninu u skladu sa propisima kojima se uređuje boračko- invalidska zaštita, a po ostvarivanju statusa energetski ugroženog kupca.

Za energetski ugrožene kupce u periodu od oktobra do marta neće važiti spuštanje granice između plave i crvene zone, sa 1.600 na 1.200 kilovatčasova.

Procenjuje se da će, sa ovom olakšicom, penzioneri sa minimalnim penzijama i korisnici prava iz boračko-invalidske zaštite moći da umanje svoje račune za oko 1.500 dinara mesečno tokom grejne sezone. Takođe, energetski ugroženi kupci će ostvarivati pravo na umanjenje računa za električnu energiju i prirodni gas bez obzira na ostvarenu mesečnu potrošnju tokom ove grejne sezone.

Energetski ugroženi kupci u zavisnosti od broja članova domaćinstva mogu ostvariti umanjenje računa za određene količine električne energije tokom cele godine, prirodnog gasa tokom grejne sezone (od oktobra do marta), kao i umanjenje računa  za toplotnu energiju, u iznosu od 40 do 60 posto računa za svaki mesec za koji se ispostavlja račun.

Građani koji ostvaruju pravo na novčanu socijalnu pomoć, uvećanu novčanu socijalnu pomoć, dečiji dodatak, uvećan dodatak za pomoć i negu drugog lica, prijavljuju se, kao i do sada, predajom zahteva u svojoj lokalnoj samoupravi, na kojem se izjašnjavaju da li će ostvariti umanjenje računa za električnu energiju, gas ili grejanje.

Za određene kategorije energetski ugroženih kupaca podaci će se dostavljati jednom mesečno, počev od obrade penzija za oktobar 2026. godine. Rešenja o sticanju statusa energetski ugroženog kupca koja se donose za domaćinstva obuhvaćena ovim izmenama važiće do 31. marta 2027. godine. Umanjenje priznato po zahtevu ili po službenoj dužnosti neće moći ponovo da se obnavlja.

Energetski ugroženim kupcem smatra se domaćinstvo, bilo da je reč o samcu ili višečlanom domaćinstvu, koje živi u jednoj stambenoj jedinici sa jednim mernim mestom za električnu energiju ili prirodni gas i koje ispunjava uslove propisane zakonom i uredbom. Status može da se stekne i na osnovu zdravstvenog stanja člana domaćinstva.

Uredba propisuje i površinske granice za domaćinstva. Za jednočlano domaćinstvo granica je 40 kvadrata, za dvočlano 58, za tročlano 66, četvoročlano 74, petočlano 87, dok za domaćinstva sa šest ili više članova iznosi 96 kvadrata. Seosko domaćinstvo može imati jednu stambenu jedinicu u svojini i status energetski ugroženog kupca može steći bez obzira na njenu površinu.

Domaćinstva čiji članovi ostvaruju novčanu socijalnu pomoć, uvećanu novčanu socijalnu pomoć, dečji dodatak ili uvećani dodatak za pomoć i negu drugog lica mogu status steći na osnovu akta nadležnog organa kojim je utvrđeno ostvarivanje tog prava.

Nadležni organ podatke o korisnicima po službenoj dužnosti dostavlja organu lokalne samouprave nadležnom za socijalnu zaštitu. Među podacima su matični broj građana ili evidencioni broj stranca, ime i prezime, adresa, broj članova domaćinstva, ostvareno pravo i rok njegovog važenja.

Za kršenje propisa predviđene su i novčane kazne. Odgovorno lice u organu lokalne samouprave može biti kažnjeno sa 80.000 do 150.000 dinara ako rešenje o sticanju statusa energetskog ugroženog kupca izda suprotno pravilima. Kazna za imaoca statusa koji prekrši propis iznosi od 5.000 do 10.000 dinara.