Koliku đačku pomoć daju gradovi i država za školsku 2026/27. godinu?

Prvi septembar se približava, a to znači da je vreme da počnu pripreme za novu školsku godinu. Potrebno je obezbediti knjige, sveske, pribor, garderobu za decu školskog uzrasta i to nikada nisu zanemarljivi troškovi, posebno u porodicama sa više dece.

Za školsku 2026/2027. godinu, Grad Beograd je ponovo obezbedio đačku pomoć od 20.000 dinara po detetu. Pravo imaju učenici osnovnih i srednjih škola, bez obzira na to da li pohađaju državnu ili privatnu školu na teritoriji Beograda. Novac se uplaćuje direktno na račun roditelja ili zakonskog zastupnika, koji procenjuju na šta će đačka pomoć biti potrošena – knjige, pribor ili garderobu.

Dakle, to nije pomoć države, već mera koju finansira Grad Beograd iz svog budžeta. Za 2026. godinu u gradskom budžetu je za đačku pomoć predviđeno četiri milijarde dinara.

Ove godine se 20.000 dinara isplaćuje u četiri rate po 5.000 dinara, tokom juna, jula, avgusta i septembra.

Beograd nije jedini grad koji finansijskim sredstvima pomaže roditeljima u opremanju đaka za novu školsku godinu. I druge lokalne samouprave imaju svoje programe pomoći za udžbenike, ali ne postoji jedinstven iznos, niti jedinstven model za celu Srbiju. Gradovi i opštine sami odlučuju da li će iz svog budžeta finansirati udžbenike ili roditeljima dati novčanu pomoć.

Kada su u pitanju veći gradovi, Niš, na primer, roditeljima osnovaca iz gradskog budžeta daje 20.000 dinara po učeniku za udžbenike. Odluku je Skupština grada usvojila ove godine. Kragujevac je za školsku 2026/2027. godinu prvi put obezbedio besplatne, odnosno subvencionisane udžbenike za učenike od prvog do četvrtog razreda, za šta je izdvojeno oko 37 miliona dinara.

Novi Sad je otišao korak dalje i obezbedio besplatne udžbenike za sve osnovce, od prvog do osmog razreda.

Čak i manji gradovi u Srbiji izdvajaju sredstva iz gradske kase kako bi pratili trend prisutan u većim gradovima.

Sremska Mitrovica obezbeđuje sredstva za osnovni paket udžbenika za učenike javnih osnovnih škola. Za 2026/27. iz budžeta grada za ovu namenu izdvojeno je ukupno 54 miliona dinara, a pomoć će dobiti ukupno 5.260 učenika. Visina pomoći zavisi od razreda koji učenik pohađa.

Najveće iznose dobijaju roditelji dece završnih razreda osnovne škole, 14.000 za osmi razred i 12.000 za sedmi razred, za šesti i peti razred predviđeno je 12.000 i 10.000 dinara, za treći i četvrti razred 9.000 dinara, a za prvi i drugi razred 8.000 dinara.

Roditelji koji već ostvaruju pravo na besplatne udžbenike preko državnog programa mogu da biraju da li će koristiti pomoć države ili novčanu pomoć Grada Sremske Mitrovice.

Subotica i za 2026/27. finansira udžbenike i radne listove za učenike osnovnih škola. Učenici su u obavezi da na kraju školske godine vrate udžbenike u dobrom stanju kako bi sledeće generacije mogle da ih koriste. Udžbenici koji su oštećeni biće zamenjeni novim, kao i radni listovi koji se svake godine dokupljuju.

Ponovnim korišćenjem polovnih knjiga Grad Subotica štedi novac iz gradske kase, ali ujedno i uči decu da se odgovorno ponašaju prema knjigama i zajedničkim resursima.

Sombor finansira udžbenike za prvi razred od školske 2023/2024. godine. Naredne godine taj model je primenjen i za učenike drugog razreda, a školske 2026/2027. godine udžbenike će dobiti i trećaci. Za prva tri razreda ove godine planirano je oko 25 miliona dinara. U planu je da sledeće godine budu obezbeđeni i besplatni udžbenici za četvrti razred osnovne škole.

To nije jedina mera koju Grad Sombor sprovodi kako bi olakšao obrazovanje dece i rasteretio porodične budžete. Za svu decu koja su korisnici socijalne pomoći grad u potpunosti pokriva troškove prevoza srednjoškolaca, a za sve ostale učenike finansira 40 odsto cene mesečnih karata.

Pirot finansira besplatne udžbenike za 2026/27. za treće i svako naredno dete u porodici, kao i za decu korisnika novčane socijalne pomoći osnovnoškolskog uzrasta.

Dakle, lokalna samouprava po gradovima pojedinačno u skladu sa budžetom za tu godinu donosi odluku da li će i u kom iznosu, kao i u kom obliku, pružiti pomoć roditeljima i deci za početak nove školske godine.

Sa druge strane, država preko Ministarstva prosvete ima poseban program besplatnih udžbenika, ali on nije namenjen svim učenicima. Za školsku 2026/27. Ministarstvo je obezbedilo 919.156 udžbeničkih jedinica za oko 96.000 osnovaca, uz izdvajanje od 1,021 milijardu dinara.

Program je namenjen određenim kategorijama učenika, između ostalog deci iz materijalno ugroženih porodica, učenicima koji se obrazuju po IOP-u i učenicima kojima su potrebni prilagođeni udžbenici (Brajevo pismo ili uvećan font).

Pravo na besplatne udžbenike imaju i učenici iz višečlanih porodica sa troje i više dece u sistemu obrazovanja i vaspitanja, pri čemu se to pravo odnosi na dete koje pohađa osnovnu školu, najčešće najstarije koje je prvo započelo osnovno obrazovanje, osim ako se roditelj ne opredeli drugačije.

Besplatni udžbenici namenjeni su i učenicima iz jednoroditeljskih porodica u kojima drugi roditelj nije poznat ili je preminuo, kao i deci koja boluju od retkih bolesti, ostvaruju pravo na tuđu negu i pomoć, te učenicima prvog i drugog razreda sa delimičnim ili trajnim oštećenjem sluha kojima su potrebni prilagođeni udžbenici u elektronskom formatu sa sadržajima na srpskom znakovnom jeziku.