Prijavljeni gubici od prevara pomoću hakovanja u Velikoj Britaniji porasli više od 400 odsto

Kriminalci u Velikoj Britaniji sve češće hakovanjem preuzimaju tuđe imejlove i naloge na društvenim mrežama, a zatim se prijateljima i rođacima predstavljaju kao vlasnici tih naloga kako bi od njih izvukli novac.

Prema podacima britanske službe Report Fraud, prijavljeni gubici od ovakvih prevara porasli su sa 1,2 miliona funti u finansijskoj 2024/25. na 6,3 miliona funti u 2025/26. godini, što znači da su za samo godinu dana uvećani više od četiri puta.

Jedna od najčešćih taktika jeste da prevaranti preuzmu nalog i preko njega ponude ulaznice za koncerte ili druge događaje koji su rasprodati. Kontakti najčešće nemaju razloga da posumnjaju u poruku jer dolazi sa poznatog naloga i napisana je u stilu osobe koju poznaju. U jednom slučaju hakeri su preko Instagram naloga jedne žene prodavali navodne ulaznice za koncert grupe Oasis i od njenih prijatelja uzeli 1.400 funti, prenosi Guardian.

Sličan princip koriste i u prevarama putem WhatsAppa i SMS-a, kada se kriminalac predstavlja kao sin, ćerka ili drugi član porodice koji je navodno zapao u nevolju i hitno mu je potreban novac. Ova prevara je poznata kao „ćao, mama“, a podaci banke Santander pokazuju da su među njenim klijentima najuspešniji bili prevaranti koji su se predstavljali kao sinovi.

Zvanična statistika, međutim, verovatno ozbiljno potcenjuje stvarne razmere problema. Mnogi oštećeni ne prijavljuju prevaru jer ih je sramota što su poverovali lažnoj poruci, dok drugi smatraju da zbog relativno malog gubitka prijavljivanje nema smisla. Problem zato nije samo u novcu koji je direktno ukraden.

Kada kriminalci preuzmu jedan nalog, mogu preko njega da napadnu čitav krug ljudi koji veruju njegovom vlasniku, čime jedna provala u nalog može da preraste u niz novih prevara.

Britanska služba za borbu protiv prevara zato poziva građane da bolje zaštite svoje naloge, posebno korišćenjem takozvanih pristupnih ključeva tamo gde su dostupni. Oni zamenjuju klasičnu lozinku potvrdom identiteta preko korisnikovog uređaja i biometrije, poput otiska prsta ili prepoznavanja lica.

Suština problema, međutim, nije samo u tome da kriminalci postaju veštiji u hakovanju, već i u tome što digitalni identitet sve više postaje sredstvo za iskorišćavanje najstarijeg oblika prevare — poverenja među ljudima.